Dakika Dakika Nükleer Savaş Senaryosu
Nükleer Savaş, bir nükleer saldırının ilk dakikalarını, komuta zincirini ve dünyayı bekleyen daha büyük felaketi gözler önüne seriyor.
Nükleer silâhlar onlarca yıldır hayatımızın arka planında duruyor. Liderlerin tehditlerinde, devletlerin strateji belgelerinde, haberlerde, Soğuk Savaş’tan miras kalan korkularımızda hep varlar. Ama çoğumuz bu silâhların gerçekten nasıl bir dünyaya ait olduğunu bilmiyoruz.
Bir nükleer kriz anında kim, neyi, hangi sırayla yapar? Başkanın önüne hangi seçenekler gelir? Karar vermek için kaç dakikası vardır? Bir füze fırlatıldıktan sonra diplomasiye, sağduyuya, tereddüde ne kadar yer kalır?
Annie Jacobsen, Nükleer Savaş’ta okuru bu soruların tam ortasına yerleştiriyor. Kitap, Kuzey Kore’den fırlatılan tek bir kıtalararası balistik füzenin Amerikan erken uyarı sistemlerinde belirmesiyle başlıyor. Önce uydular devreye giriyor, ardından radarlar, komuta merkezleri, Pentagon, Beyaz Saray, STRATCOM ve NORAD. Kâğıt üzerinde her şey plânlı, yedekli ve hesaplanmış görünüyor. Fakat nükleer savaş ihtimâli belirdiğinde zaman daralıyor; karar süreçleri dakikalara, bazen saniyelere sıkışıyor.
Birkaç Dakikalık Dünya
Jacobsen’in anlattığı en rahatsız edici gerçeklerden biri bu hız. Nükleer savaş, uzun toplantılara, sâkin değerlendirmelere, diplomatik temasların sonuç vermesine izin veren bir kriz türü değil. Bir füze havalandığında, sistemin kendi mantığı işlemeye başlıyor. Yanlış anlaşılma, eksik bilgi, iletişim kopukluğu veya teknik bir hata, birkaç dakika içinde geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabilir.
Kitabın merkezinde yer alan “Launch on Warning” politikası da bu gerilimi büyütüyor. Bu politika, fiziksel olarak vurulmayı beklemeden, yaklaşan bir saldırı uyarısı üzerine misilleme başlatılabilmesi anlamına geliyor. Yani nükleer savaşın en kritik kararı, henüz patlama gerçekleşmeden alınabilir.
Mantar Bulutundan Sonra
Nükleer savaş denince çoğu zaman tek bir görüntü akla gelir: mantar bulutu. Jacobsen ise o görüntünün sonrasına bakıyor. İlk patlamanın ardından ısı dalgası, basınç, yangın fırtınaları, radyasyon serpintisi, elektromanyetik darbe ve iletişim altyapısının çöküşü gelir. Hastaneler işlemez hâle gelir, yardım ekipleri ulaşamaz, hayatta kalanlar kısa sürede kendi başlarına kalır. Felaket bununla da sınırlı değildir. Sırada nükleer kış ve onun doğuracağı yıkım vardır.
Okuması Zor, Bırakması Daha Zor
Pulitzer finalisti Annie Jacobsen, bu kitabında da devlet sırlarının, askerî protokollerin ve kapalı kapılar ardında şekillenen kararların izini sürüyor. bu araştırmacı titizliği, dakikalar içinde ilerleyen bir felaket anlatısıyla birleşiyor.
Ortaya okuru rahat bırakmayan bir kitap çıkıyor. Çünkü anlattığı şey geçmişte kalmış bir korku değil. Bugünün dünyasında hâlâ işlemeye devam eden bir sistemin iç yüzü.
